Balinese en Javaanse wijsheid leert dat er geen vreugde is zonder verdriet, geen nacht zonder dag. Tegenstellingen bestaan naast elkaar en worden gezien als voorwaarden voor harmonie.
Dit principe heet Rwa Bhineda en wordt weergegeven door de zwart-witte vierkanten van de saput poleng (saput = ‘deken’, poleng = ‘tweekleurig’).
Rwa Bhineda — de filosofie van evenwicht
Het kernidee is dat dualiteiten onderling afhankelijk zijn: dag/nacht, hoog/laag, vreugde/verdriet. Daarom wordt geleerd niet te wanhopen in moeilijke tijden, en ook niet te overdrijven in voorspoed — het leven zoekt steeds balans.
Waarom dragen beelden en bomen poleng?
Op Bali zie je polengdoek op boomstammen, pratima’s (beelden) en poorten. Wanneer bomen of beelden met saput poleng worden ‘gekleed’, drukt dat uit dat er een geest woont of aanwezig is en dat men respect moet tonen.
Drie lagen van begrip
De tekst beschrijft drie spirituele lagen (mandala’s):
- de buitenste laag (Jaba mandala)
- de middelste laag (Madya mandala)
- de binnenste laag (Utama mandala)
Hoe dieper het begrip, hoe minder scherp de grenzen tussen “zwart” en “wit” worden ervaren, en hoe meer men verschillen niet gebruikt als aanleiding voor boosheid of vijandigheid. Uiteindelijk verschijnt de Eenheid van alle dingen.
Brontekst: PDF “Poleng, de Indonesische ‘Yin Yang’ symboliek”.